Một
trưa hè nắng gắt, con đường dầu chạy tới cổng chùa bốc hơi nóng hầm hập, chốc
chốc gió lào quạt ngang như táp lửa vào mặt. Những chiếc lá trên cây xoài, cây
sa bu chê trong sân co rúm lại. Nhiệt kế treo tường chỉ ba chín độ C. Sư thầy bỏ
bữa, ngồi bên chiếc bàn nhỏ dưới mái hiên uống nước, mắt lim dim để giảm bớt
cái nắng chói chang phản quang chứ không phải thưởng thức vị chát ngọt của trà,
ở lâu trong chùa, chú tiểu biết hết. Xách cái quạt ra, tính cắm vào ổ điện, sư
thầy ngăn lại: “Khỏi, mở máy quạt càng nóng con à”.
Chú
tiểu đổi phích nước, “cái này được đấy, uống nước trà vừa đỡ khát vừa đỡ đổ mồ
hôi, không như uống nước đá con à” – sư thầy nói, mắt vẫn lim dim. Chú tiểu
không trả lời, vội vàng: “Con ra đóng cổng chùa cái đã”. Nhìn ra cổng, sư thầy
thấy một người đàn ông tóc tai bờm xờm, áo rách te tua, ngang hông đeo cái bi
đông xăm xăm đi vào. Hóa ra là vậy, ông gọi: “Đừng con! Cửa chùa phải rộng mở
cho tất cả chúng sinh”.
Xách
cái phích xuống bếp, cầm cái quạt tay lên cho sư thầy, cũng là lúc người đàn
ông điên bước tới. Mồ hôi rịn ra trên trán chú tiểu, tay chân lóng ngóng. Chiếc
áo rách phơi bày da lưng da ngực đen
đúa, nhớp nháp, vết sẹo trên má người diên kéo xếch khóe miệng lên trông như
đang nhếch mép cười đểu. Đôi mắt không hẳn u uẩn, vô thần mà chất chứa một điều
gì đó như khinh bạc…Sư thầy chào:
-
Chú ngồi uống nước, đứng đó chi, nắng lắm!
Người điên nói:
-
Sao không Nam mô A di đà Phật? Không đợi nhà sư trả lời, y nói trống không:
-
Cho bát cơm coi!
Sư thầy quay người lại nói với
chú tiểu:
-
Con xuống lấy cơm, thức ăn lên cho chú này!
Chú tiểu ngập ngừng:
-
Thưa thầy cơm hết rồi
-
Phần cơm của thầy không còn sao?
-
Dạ còn, nhưng mà…
-
Cứ đưa lên đây, không nhưng mà gì cả.
Người
điên bưng tô cơm điềm nhiên đứng ăn dưới sân nắng. Sư thầy nói:
-
Chú ngồi vào bàn ăn cho mát, ai lại đứng dưới trời nắng khổ sở như thế!
Người điên cau mặt:
-
Ông nói sai rồi, trời mát! Ông nghĩ nắng mới nắng thôi!
-
Thì ngồi xuống ăn cho thoải mái.
-
Đang chào cờ!
Chú tiểu bật cười:
-
Đang ăn cơm, không phải chào cờ.
-
Tui đang chào cờ, cờ của tui là cờ… ơm… cơm. Cờ của người ta là cờ…cờ…
Sư thầy nhíu mày, có đúng là điên
không đây, ngẫm ra người này quá thông tuệ là đằng khác, nghĩ thế, ông hỏi:
-
Chú nhớ nhà cửa ở đâu không? Đi lang thang chi cho khổ?
-
Ông khổ, nhiều người khổ, tui không khổ.
Từ tốn, chậm rãi ăn hết tô cơm, đặt
xuống sân, y nói:
-
Tui là vua, ăn đâu uống đâu cũng được. Tui ăn không ai giành giật, còn người ta
thì khác.
Nhà
sư giật mình, quả đúng thế thật. Trên đời này có ai giận hờn, trách móc, ganh
ghét với người điên! Rót chén trà đưa cho người điên, sư thầy nói:
-
Uống chén nước, mà sao lại mang bi đông lủng thế?
Ngửa mặt lên trời cười hềnh hệch,
vừa cười vừa nói:
-
Bi đông lủng không có nước, không có nước mới xin nước, người ta thương người
ta cho.
Nhà
sư kinh ngạc về tư duy logic của người điên. Bước tới đặt chén nước lên bàn, y
nói:
-
Tui uống nước ở nơi khác cho bằng nhau.
Nói rồi quay đi. Nhà sư móc túi lấy
độ chục ngàn tiền lẻ, đứng dậy:
-
Cầm mấy đồng, lỡ khi người ta không cho thì mua.
Người điên cầm nắm tiền tung lên
trời, cười hềnh hệch:
-
Tiền mua được nước…tiền mua được nước…xin ông này không cho thì xin bà kia…Có
đi xin mới biết được ai thương người điên…
Chú tiểu bây giờ đã bớt sợ, hỏi:
-
Ông cũng biết ông là người điên à?
-
Đó là tên của tui!
-
Làm sao người ta biết ông là người điên?
-
Đeo bi đông lủng. Muốn điên như tui thì ra khỏi chùa, đeo bi đông lủng…
Nhà
sư thở dài, lẩm nhẩm: “âu cũng là duyên nghiệp”, trân trân nhìn theo bước chân
người điên. Bóng dáng người điên khuất sau khúc cua, chỉ còn lại mặt đường ngùn
ngụt bốc hơi nóng và gió lào quạt ngang qua như lửa táp vào mặt.
